G-Hocke (site banner) 2500x1000.jpg Banner_02.jpg Banner_03.jpg Banner_01.jpg banner_07.jpg Andy Wijzenbeek (banner).jpg 2017-2018 (Herfstkampioen) MC5 (BANNER).jpg banner_08.jpg uitreiking erepenning HC Eindhoven (baner).jpg 2017-2018 MB1 Super-B.jpg HC_Eindhoven_Trimhockey_banner.jpg
 
In de pers

HC Eindhoven verlangt naar nieuwe voorspoed; HONDERD JAAR HISTORIE.

Nieuws afbeelding 15-12-2017 Wijzenbeek (73) praat vrijuit over een eeuw tophockey in de stad.
 
Aan de ogen van Andy Wijzenbeek trekt al ruim zestig jaar lang het Eindhovense hockey voorbij. Zijn grootste succes kende hij als speler van HTCC, landskampioen in 1971, maar ook bij Oranje Zwart en HC Eindhoven had hij een belangrijke invloed.
 
De zomervakantie was nog maar nauwelijks voorbij of HC Eindhoven maakte een start met het eeuwfeest.

De club uit Woensel, tegenhanger van het roemrijke Oranje-Rood uit Stratum, heeft in de hockeysport de oudste wortels. Dat is saillant, want HC Eindhoven komt tegenwoordig uit in de tweede klasse; op het vierde niveau van Nederland. Wijzenbeek schudt het hoofd. „Het is vreselijk. We kunnen ons met moeite in de tweede klasse handhaven. Er heerst totaal geen topsportklimaat bij HC Eindhoven.”
 
Als het waar is dat een sportman het meest kritisch is op wat hij het meest koestert, geldt dat zeker voor Wijzenbeek. Zijn ziel is verbonden met die van de club. Als jongetje van elf jaar begon hij bij HTC Eindhoven, een van de voorlopers van de jubilaris. „Wij woonden in Stratum, dus eigenlijk was het logische om bij EMHC te gaan spelen. Maar dat was de kakclub, daar voelde ik me niet toe aangetrokken.” Het kwam misschien ook wel, doordat hij van zijn broertje had gehoord dat je bij de aanmelding moest vertellen wat je vader verdiende. „En wij hadden geen vader. Mijn vader is in de oorlog weggehaald, vier maanden voordat ik geboren ben.”
 
Vanaf de velden van HC Eindhoven, aan de noordkant van de stad, kan hij de Maan Wijzenbeeklaan bijna zien liggen. „Dat was mijn vader. Die straat is het enige wat we nog over hebben. Dus daar ben je wel een beetje trots op.”
 
Emanuel Wijzenbeek was een vertegenwoordiger bij Philips. Met zijn vrouw en drie kinderen woonde hij aan de Heezerweg. Hij hielp ondergedoken joden aan onderduikplaatsen, bonkaarten en valse papieren. „Mijn vader werd verraden door iemand uit de buurt. Hij is opgesloten in de strafgevangenis van Scheveningen en van daaruit via Westerbork naar Auschwitz gedeporteerd. Mijn moeder weet door wie hij is verraden. Maar zij is daar altijd heel gesloten over geweest. Zij verdrong alle slechte dingen. Ze heeft bijvoorbeeld ook een dochter verloren. Ik ben net zo, ik kan bijvoorbeeld nog steeds geen oorlogsfilms zien.” Het gezin Wijzenbeek ontvlucht Eindhoven in 1946 en verhuist naar Rotterdam. „Mijn moeder wilde weg. Niet langer in de buurt wonen waar die man zat die mijn vader verraden heeft. Dat is het enige wat ik in mijn leven altijd gemist heb: een vader. Ik studeerde niet zo gemakkelijk, ik ging veel liever hockeyen. Ik liep 25 minuten met die bal te pielen en studeerde vijf minuten. Er was niemand die me erop wees dat het andersom
moest.”
 
Zes jaar later keert de familie terug uit Rotterdam, moeder is inmiddels hertrouwd. Ze gaan weer in Stratum wonen, waar Andy opgroeit met zijn muzikale buurtgenoten Peter Koelewijn en Harry van Hoof. „We gingen vaak naar het voetbal van EVV Eindhoven kijken dat toen tot de top van Nederland behoorde. Toch trok het hockey mij meer. Ik ging in Rotterdam altijd al met mijn moeder, broer en zus naar het hockeyveld. Toen was ik een jaar of vier. Ik had al vroeg een stick in mijn hand.” Zijn eerste club, HTC Eindhoven, speelt op De Herdgang en is voortgekomen uit de buurtclubjes ONI en ASV. Hij haalt er vrij gemakkelijk het eerste elftal. „We hadden een goed team, maar waren niet professioneel genoeg.” Om die reden maakt Wijzenbeek op zijn 21ste de overstap naar HTCC, dat zijn veld aan de overkant van de Oirschotsedijk heeft.
 
Het veel grotere HTCC, waar hockey, tennis en cricket worden gespeeld, komt voort uit de Philips Hockeyclub, die in 1917 ontstond. Daar, bij Philips, ligt de bakermat van het hockey in Eindhoven. President-directeur Frans Otten is in de jaren zestig beschermheer van de club, naar hem is ook het stadion van HTCC genoemd. „Het was één van de mooiste velden van Nederland”, weet Wijzenbeek. „De grasmat was zo vlak, dat je een lange corner met de hand kon stoppen. We speelden toen allemaal nog op gras.”
 
De invloed van Philips is in die tijd groot. „We werden natuurlijk niet betaald, maar Philips was fantastisch voor zijn werknemers. De ondersteuning die wij kregen, bestond uit enorm goede faciliteiten. De familie was sterk betrokken. Frits junior speelde bij HTCC en kleinzoon Warner zat later bij Tegenbosch.” De opkomst van HTCC in de jaren zestig is vooral te danken aan een sterke generatie hockeyers die afkomstig zijn van verschillende clubs in Eindhoven. „We hadden bijvoorbeeld de familie Christus, waarvan vijf jongens in het eerste speelden. Als wij tegen een club uit een andere streek een bekerwedstrijd moesten spelen, liep je langs elkaar om een hand te schudden en dan hoorden die spelers vijf keer de naam ‘Christus’. Dat geloofde niemand natuurlijk.” Andere sterspelers uit die tijd zijn Pieter Weemers, de eerste international van het team, en natuurlijk doelman Maarten Sikking, die 123 interlands zou spelen. Wijzenbeek gold als de tacticus op het middenveld. „Die groep klikte enorm”, herinnert hij zich. „We hockeyden jaren samen, met de meesten speelde je ’s zomers wedstrijdjes op de Dommelwei, dicht bij de Edenstraat. We kwamen onafgesproken op elkaars verjaardagen, zonder dat we ooit cadeautjes voor elkaar meenamen. Er bestond een enorme eenheid. Door die sport.” In het zuiden zijn Tilburg en Venlo de grootste rivalen. Ook binnen Eindhoven is de concurrentie enorm. Er zijn seizoenen bij dat de stad vier eersteklassers telt: naast HTCC en HTC Eindhoven zijn dat EMHC en Oranje Zwart, de club van de middenstand.
 
In 1970 doet HTCC een eerste gooi naar de landstitel. Die mislukt. De beslissingswedstrijd tegen Tilburg eindigt in een 2-1 nederlaag; het Eindhovense doelpunt ontstaat uit een strafbal van Wijzenbeek. „Dat was wel janken, dat we verloren. We hadden echt een goed team dat het mooiste hockey van heel Nederland speelde.” Een jaar later is het scenario vrijwel identiek. Nu moet HTCC een beslissingswedstrijd spelen tegen HGC en is Amstelveen de plaats van handeling. Er voltrekt zich een bloedstollende wedstrijd, die na twee verlengingen nog steeds op 0-0 staat. Maarten Sikking stopt een strafbal, waarna sudden death de beslissing moet brengen. „In de 102e minuut kregen wij een strafbal. Ik liep vanwege een blaar al op één schoen en een sok”, vertelt Wijzenbeek. „Die wedstrijd kostte enorm veel kracht, want ik moest Wouter Leefers bespelen en dat was de beste hockeyer van HGC. Op zaterdag had ik tien strafballen genomen op Maarten, waarvan er acht in mijn sterkste hoek vlogen. Ik voelde me heel zeker en ook nu ging hij er strak in.” „Heroïsch”, noemt Wijzenbeek die dag waarop de landstitel voor het eerst naar Eindhoven gaat. „We hadden zelfs al afgesproken hoe we zouden gaan juichen bij een overwinning: op de manier waarop Charlie George dat had gedaan tijdens de Cupfinal met Arsenal. Die rende achteruit en ging op zijn rug liggen. Dat deed ik ook. Me niet realiserend dat behalve alle teamgenoten ook heel veel toeschouwers bovenop mij gingen liggen. Prachtig, zoiets vergeet je nooit meer.” De impact van de titel is niet zo groot. „Je kon hooguit wat meer kans maken bij de meiden.”
 
Na het mislopen van de Europa Cup in 1972 (door een 5-1 nederlaag in de finale tegen SC Frankfurt) vertrekt Wijzenbeek naar Oranje Zwart, waar hij tevens coach van dames 1 kan worden. „Ik wilde graag trainer worden om wat bij te verdienen naast mijn baan als onderwijzer.” Hockeyen bij OZ is een tegenvaller. „Ik was het snelle combinatiespel van HTCC gewend, maar bij Oranje Zwart speelden ze de lange bal. Als middenvelder zag ik al die ballen voorbijvliegen.” De eindstand in de zuidelijke eerste klasse kent een Eindhovense top drie: 1. HTCC, 2. EMHC, 3. Oranje Zwart. Het zijn gloriejaren.
 
De ommekeer komt snel. HTCC krijgt te maken met een leegloop en bij de introductie van de landelijke hoofdklasse mist Oranje Zwart de boot. In 1976 degradeert HTCC en fuseert OZ met EMHC. Daaruit ontstaat voor korte tijd EMOZ; een club met heel veel goede spelers die erin slaagt om terug te keren op het hoogste niveau. Een jaar na de fusie gaan beide clubs weer hun eigen weg, maar de verhoudingen in de stad zijn blijvend veranderd.
 
Oranje Zwart, getraind door de fanatieke Piërre Visschers, wordt een grote en stabiele club. Maar de geestelijke vader van de opmars is toch Joop Veelenturf, die een eigen hockeyschool van de grond krijgt. Ook Wijzenbeek werkt later nog een tijdje voor Oranje Zwart. Aan het eind van de jaren negentig benoemt Veelenturf hem tot manager van Heren 1, dat in 1999 de finale van de play-offs bereikt. Oranje Zwart doet daarin voor het eerst een gooi naar de landstitel, maar na drie enerverende wedstrijden grijpt Bloemendaal de hoogste hockey-eer door de strafballen beter te benutten. OZ bereikt in de daaropvolgende jaren nog drie keer de finale, waarvan het de laatste (in 2005) wint. Voor het eerst sinds 1971 gaat de titel weer naar Eindhoven.
 
Tegenover de opmars van OZ staat de zoektocht van de oude Philipsclub. Als de voetballers van PSV begin jaren tachtig de velden aan De Herdgang opeisen, resten HTCC en HTC Eindhoven niets anders dan een fusie. De club gaat verder onder de naam Tegenbosch, dat op de kop van de Oirschotsedijk speelt. Als die grond door Philips wordt verkocht voor woningbouw verhuist Tegenbosch naar de Oude Bosschebaan, waar het later fuseert met Racing, dat weer is opgericht door ontevreden leden van Oranje Zwart. Uit al die samensmeltingen ontstaat in 2000 de nieuwe Hockeyclub Eindhoven, die nu dus zijn eeuwfeest viert.
 
Bij de fusie maakt Wijzenbeek weer de overstap van Stratum naar Woensel-Noord. De ambitieuze voorzitter Jeroen Botden ziet in Wijzenbeek de man die HC Eindhoven op technisch gebied naar de top kan leiden. Dat gebeurt ook. „Jeroen was iemand die op veel plaatsen wat geld lospeuterde. Hij heeft als voorzitter een enorme impact gehad op de groei van HC Eindhoven”, aldus Wijzenbeek. „Zelf heb ik bij Eindhoven tien jaar lang vanalles gedaan. Het was mijn clubje wel. In die tijd werd OZ echt niet veel beter gerund dan HC Eindhoven. Maar daarna zijn er enorme verschillen ontstaan. Vooral dankzij Veelenturf. Met zijn oogkleppen op zei hij: ‘Ik wil kampioen van Nederland worden’. Dat is gelukt. Hij heeft iets geweldigs neergezet.”
 
In diezelfde periode krijgt HC Eindhoven de dood van Jeroen Botden te verwerken. „Toen hij in 2004 ziek werd, hebben we nog een speciale tribune laten bouwen met zijn naam. Dat was geweldig om te doen. Jeroen was één van de drijvende krachten achter onze plannen om naar de hoofdklasse te promoveren. Hij heeft de promotie ook nog meegemaakt, maar is kort daarna onverwacht aan een hartaanval overleden.”
 
In de hoofdklasse heeft HC Eindhoven weinig te zoeken. „We hadden een Excelsiorbudget. Dat was niet vol te houden.” De degradatie in 2007 gaat gepaard met een 12-0 nederlaag tegen Oranje Zwart. Krachtiger kunnen de nieuwe machtsverhoudingen niet tot uitdrukking worden gebracht. „Het staat wel symbool voor de geschiedenis van het hockey in Nederland”, doceert Wijzenbeek. „In veel traditionele hockeysteden (Tilburg, Breda, Den Haag, Enschede) zijn de eliteclubs ingehaald door of gefuseerd met de middenstandsclubs.” Oranje Zwart groeit uit tot de sterkste club van Nederland met drie opeenvolgende landstitels (2014-2016) en winst van de Euro Hockey League. Intussen zakt HC Eindhoven steeds verder weg, tot naar het vierde niveau in Nederland. „Er heerst geen topsportklimaat”, meent Wijzenbeek. „Deze club heeft twaalfhonderd leden en moet op een hoger niveau kunnen spelen. Er is nu weer een groep van talentvolle spelers. Als we die behouden en de weg omhoog kan worden ingeslagen, komen de sponsors ook weer terug.”
 
Reünie
 
HC Eindhoven houdt op 12 mei 2018 een reünie en is op zoek naar oud-leden van HTCC, HTC Eindhoven, Tegenbosch, Racing en HC Eindhoven. Zij kunnen zich aanmelden via: reunie@hceindhoven.nl
 
 
©2017 FRITS Magazine | TEKST: FRANS VAN DEN NIEUWENHOF | FOTO’S: BEELDWAREN/MENNO BOON
Bijlage

Partners van HC Eindhoven

Jarigen

Vandaag:
Shari van den Berg
Nienke Bijlsma
Willem van de Nobelen
Eefke Schuwer
Morgen:
Geen jarigen morgen
Overmorgen:
Nowi van Boxtel

Contact

Bezoekadres: Straat Marathonloop Huisnr. 5
Postcode 5624MC
Tel. Clubhuis: 040 - 248 23 67
Postadres:
Postbus 1285
5602 BG Eindhoven